หลวงพ่อ ดร.สะอาด Web

ในพรรษานี้ ที่วัดป่าดอนหายโศกมีพระที่ถึอธุดงควัตร หลวงพ่อจึงมีความพอใจที่จะอธิบายเรื่องธุดงควัตรให้ลูกศิษย์ที่ทราบแล้ว หรือยังทราบไม่ละเอียด หรือที่ต้องการทราบให้อ่านกัน โดยจะต้องใช้ post หลาย posts ด้วยกันอยู่

ในตอนแรกนี้จะอธิบายให้ทราบถึงธุดงควัตรที่พระพุทธเจ้าบัญญัติไว้ทั้งหมดโดยสังเขปก่อนดังนี้คือ

1. สมาทานถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร
2. สมาทานถือเพียงเฉพาะผ้าไตรจึวรเป็นวัตร
3. สมาทานถือเที่ยวบิณฑบาตรเป็นวัตร
4. สมาทานถือฉันเฉพาะอาหารที่ได้จากการบิณฑบาตรเป็นวัตร
5. สมาทานถือฉันวันละมื้อเดียวเป็นวัตร
6. สมาทานถือฉันเฉพาะในบาตรเป็นวัตร
7. สมาทานถือห้ามภัตที่นำมาถวายภายหลังเป็นวัตร
8. สมาทานถืออยู่ป่าเป็นวัตร
9. สมาทานถืออยู่โคนไม้เป็นวัตร
10. สมาทานถืออยู่ที่แจ้งเป็นวัตร
11. สมาทานถืออยู่ป่าช้าเป็นวัตร
12. สมาทานถืออยู่ในที่เขาจัดไว้ให้อย่างไรเป็นวัตร
13. สมาทานถือไม่นอนเป็นวัตร

ธุดงควัตรบางข้อนี้ก็ทำพร้อมกันได้ บางข้อก็ทำพร้อมกันไม่ได้

ธุดงควัตรเป็นสิ่งที่หนุนศีล และทำให้จิตใจเข้มแข็งขี้น

ในคราวต่อไปจะอธิบายให้ทราบถึงจุดประสงค์การสมาทานธุดงค์ และรายละเอียดของธุดงควัตรแต่ละข้อ

โกหก คือพูดให้ผิดจากความจริง ทำลายประโยชน์ผู้อื่น หรือ ประโยชน์ของเรา หรือ ประโยชน์ของผู้อื่นและของเราด้วย เรียกว่าโกหก

เหล้าเป็นชองทำลายสุขภาพของผู้ดื่ม

พ.อ. ปิ่น มุุทุกันต์ อดีตอธิบดีกรมการศาสนา ได้กล่าวอธิบายไว้ในหนังสือแนวสอนธรรมะเกี่ยวกับเรื่องศึลข้อ ๔ และ ๕ ดังนี้ว่า

การพูดเท็จ หรือ มุสาวาท หมายถึงการแสดงออกด้วยเจตนาบิดเบือนความจริง ให้คนอื่นหลงเชื่อ ได้แก่
     – การแสดงออกทางวาจา คือ พูดใแลห้ผิดจากความจริง โกหกชัด ๆ
     – การแสดงออกทางกาย คือ การกระทำให้ผู้อื่นเข้าใจผิตจากความเป็นจริง เช่น เขียนรายงานเท็จ หรือแกล้งพยักหน้า แกล้งสั่นศรีษะ แกล้งแสดงกิริยาอย่างอื่นซึ่งเป็นที่รู้กัน ให้ผู้อื่นหลงเชื่อผิดไปจากความจริง

มุสา ๗ วิธี
     ๑ ปด  คือโกหกชัด ๆ เช่น ไม่รู้ว่ารู้ ไม่เห็นว่าเห็น
     ๒ ทนสาบาน คือแสดงตัวฝึนความจริง เช่นคนทำผิดหลายคน ครู่สั่งว่า ใครทำผิดให้ยืนขึ้น แต่ผู้ทำผิดก็ทนนั่งอยู่
     ๓ ทำเล่ห์กระเท่ห์ คือโกหกด้วยการแสร้งทำกิริยาอาการให้คนอื่นตีความผิดไปเอง เช่น ทำทีน่าเป็นคนพิการ ให้ไม่ต้องถูกเกณฑ์ทหาร
     ๔ มารยา  คือแสดงท่วงทีลวงคนอื่นให้เข้าใจผิด เช่นเจ็บน้อยแต่ครวญครางมาก
     ๕ ทำเลส  คือแสดงนัยให้คนอื่นเข้าใจผิด เช่นพูดเล่นสำนวนวกไปวนมา
     ๖ เสริมความ  คือเรื่องมีมูลน้อยแต่พูดให้เห็นเป็นมาก
     ๗ อำความ   คือเรื่องมากแต่พูดให้เห็นเป็นน้อย ปิดความปกพร่องของตน

ข้อยกเว้น คือ มีการแสดงออกบางอย่างที่ไม่เป็นความจริง แต่ไม่ผิดศึล เพราะผู้แสดงออกไม่มีเจตนาจะกล่าวเท็จ คือ
   ๑ ยถาสัญญา  พูดไปตามที่ตนจำได้อย่างนั้น เข้าใจอย่างนั้น
   ๒ โวหาร  พูดไปตามแบบฟอร์มของการพูดในสังคม เช่นลงท้ายจดหมายว่า “ขอแสดงความนับถืออย่างสูง” ทั้ง ๆ ที่ตนมิได้นับถึอเขาเลย
   ๓ นิยาย  เล่านิทานซึ่งผูกขึ้นเพื่อฟังกันเพลินๆ
   ๔ พลั้ง  พูดพลั้งไป

ส่วนศึลข้อ ๕ คือ เจตนางดเว้นจากการดื่มน้ำเมาอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท มีการอธิบายความดังนี้

        น้ำเมานั้นท่านจำกัดไว้ว่า เฉพาะสิ่งที่เป็นที่ตั้งแห่งความประมาท คือเมื่อเสพเข้าไปในร่างกายแล้วทำให้สติเลื่อนลอย ขาดการควมคุมตนเอง

        สุราได้แก่น้ำเมาที่กลั่น  เมรัยได้แก่น้ำเมาที่ไม่ได้กลั่น หรือเหล้าดิบ ในทางปฏิบัติเราต้องถึอหลักการเป็นใหญ่ คืองดเว้นจากการเสพสิ่งมึนเมาอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาททุกชนิด ไม่ว่าจะมีผู้ค้นพบสิ่งดังว่านี้ใหม่หรือประดิษฐ์ขึ้นใหม่และเรียกชื่อย่างไรก็ตาม

ถ้ากินแต่น้อยบาปไหม? ผู้อื่นมีความคิดว่่าอย่างไร ก็เขียน comment มาได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ เป็นเหตุให้อายุยืน ๕ ประการเป็นไฉน คือ
(๑) บุคคลย่อมเป็นผู้ทำความสบายแก่ตนเอง ๑
(๒) รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย ๑
(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย ๑
(๔) เป็นผู้มีศีล ๑
(๕) มีมิตรดีงาม ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แล เป็นเหตุให้อายุยืน ฯ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ เป็นเหตุให้อายุยืน ๕ ประการเป็นไฉน คือ
(๑) บุคคลเป็นผู้ทำความสบายแก่ตนเอง ๑
(๒) รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย ๑
(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย ๑
(๔) เป็นผู้เที่ยวในกาลสมควร ๑
(๕) เป็นผู้ประพฤติเพียงดังพรหม ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แล เป็นเหตุให้อายุยืน ฯ

ในหลักสูตร 7 วัน ทางวัดได้จัดให้มีอาหารมังสวิรัติที่ย่อยง่าย, ให้ท่านเป็นผู้มีศีล, มีการแผ่เมตตา ๓ ใน ๕ ข้อเพื่อให้ท่านทั้งหลายมีอายุยึนมีความสุขจากสมาธิ