ศีล

โกหก คือพูดให้ผิดจากความจริง ทำลายประโยชน์ผู้อื่น หรือ ประโยชน์ของเรา หรือ ประโยชน์ของผู้อื่นและของเราด้วย เรียกว่าโกหก

เหล้าเป็นชองทำลายสุขภาพของผู้ดื่ม

พ.อ. ปิ่น มุุทุกันต์ อดีตอธิบดีกรมการศาสนา ได้กล่าวอธิบายไว้ในหนังสือแนวสอนธรรมะเกี่ยวกับเรื่องศึลข้อ ๔ และ ๕ ดังนี้ว่า

การพูดเท็จ หรือ มุสาวาท หมายถึงการแสดงออกด้วยเจตนาบิดเบือนความจริง ให้คนอื่นหลงเชื่อ ได้แก่
     – การแสดงออกทางวาจา คือ พูดใแลห้ผิดจากความจริง โกหกชัด ๆ
     – การแสดงออกทางกาย คือ การกระทำให้ผู้อื่นเข้าใจผิตจากความเป็นจริง เช่น เขียนรายงานเท็จ หรือแกล้งพยักหน้า แกล้งสั่นศรีษะ แกล้งแสดงกิริยาอย่างอื่นซึ่งเป็นที่รู้กัน ให้ผู้อื่นหลงเชื่อผิดไปจากความจริง

มุสา ๗ วิธี
     ๑ ปด  คือโกหกชัด ๆ เช่น ไม่รู้ว่ารู้ ไม่เห็นว่าเห็น
     ๒ ทนสาบาน คือแสดงตัวฝึนความจริง เช่นคนทำผิดหลายคน ครู่สั่งว่า ใครทำผิดให้ยืนขึ้น แต่ผู้ทำผิดก็ทนนั่งอยู่
     ๓ ทำเล่ห์กระเท่ห์ คือโกหกด้วยการแสร้งทำกิริยาอาการให้คนอื่นตีความผิดไปเอง เช่น ทำทีน่าเป็นคนพิการ ให้ไม่ต้องถูกเกณฑ์ทหาร
     ๔ มารยา  คือแสดงท่วงทีลวงคนอื่นให้เข้าใจผิด เช่นเจ็บน้อยแต่ครวญครางมาก
     ๕ ทำเลส  คือแสดงนัยให้คนอื่นเข้าใจผิด เช่นพูดเล่นสำนวนวกไปวนมา
     ๖ เสริมความ  คือเรื่องมีมูลน้อยแต่พูดให้เห็นเป็นมาก
     ๗ อำความ   คือเรื่องมากแต่พูดให้เห็นเป็นน้อย ปิดความปกพร่องของตน

ข้อยกเว้น คือ มีการแสดงออกบางอย่างที่ไม่เป็นความจริง แต่ไม่ผิดศึล เพราะผู้แสดงออกไม่มีเจตนาจะกล่าวเท็จ คือ
   ๑ ยถาสัญญา  พูดไปตามที่ตนจำได้อย่างนั้น เข้าใจอย่างนั้น
   ๒ โวหาร  พูดไปตามแบบฟอร์มของการพูดในสังคม เช่นลงท้ายจดหมายว่า “ขอแสดงความนับถืออย่างสูง” ทั้ง ๆ ที่ตนมิได้นับถึอเขาเลย
   ๓ นิยาย  เล่านิทานซึ่งผูกขึ้นเพื่อฟังกันเพลินๆ
   ๔ พลั้ง  พูดพลั้งไป

ส่วนศึลข้อ ๕ คือ เจตนางดเว้นจากการดื่มน้ำเมาอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท มีการอธิบายความดังนี้

        น้ำเมานั้นท่านจำกัดไว้ว่า เฉพาะสิ่งที่เป็นที่ตั้งแห่งความประมาท คือเมื่อเสพเข้าไปในร่างกายแล้วทำให้สติเลื่อนลอย ขาดการควมคุมตนเอง

        สุราได้แก่น้ำเมาที่กลั่น  เมรัยได้แก่น้ำเมาที่ไม่ได้กลั่น หรือเหล้าดิบ ในทางปฏิบัติเราต้องถึอหลักการเป็นใหญ่ คืองดเว้นจากการเสพสิ่งมึนเมาอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาททุกชนิด ไม่ว่าจะมีผู้ค้นพบสิ่งดังว่านี้ใหม่หรือประดิษฐ์ขึ้นใหม่และเรียกชื่อย่างไรก็ตาม

ถ้ากินแต่น้อยบาปไหม? ผู้อื่นมีความคิดว่่าอย่างไร ก็เขียน comment มาได้

This entry was posted in ศีล. Bookmark the permalink.

One Response to ศีล

  1. ชยณัฐ says:

    นมัสการพระคุณเจ้า

    โยมขอถามเรื่องศีลข้อ4 โยมเข้าใจว่าเฉพาะห้ามโกหกเพียงอย่างเดียว
    ส่วนพูดจาส่อเสียดนั้นอยู่ในอริยมรรค

    ส่วนศีลข้อ5นั้น ไม่ทราบว่านับรวมบุหรี่ด้วยหรือไม่

Comments are closed.